The English version of the announcement can be found below.
เพื่อความเป็นธรรมทางชีวภาพ ความหลากหลายทางชีววัฒนธรรม สิทธิชุมชนในความสัมพันธ์กับธรรมชาติ และสิทธิของธรรมชาติ
ในโอกาสที่การประชุมสมัชชาภาคีอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ ครั้งที่ ๑๗ (CBD COP17) จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๑๙–๓๐ ตุลาคม ๒๕๖๙ ณ กรุงเยเรวาน ประเทศอาร์เมเนีย การประชุมครั้งนี้จะทบทวนความก้าวหน้าร่วมกันระดับโลกครั้งแรกของกรอบงานความหลากหลายทางชีวภาพโลกคุนหมิง–มอนทรีออล พร้อมพิจารณาการระดมทรัพยากรและกลไกการเงิน การแบ่งปันผลประโยชน์จากข้อมูลลำดับพันธุกรรมดิจิทัล การดำเนินงานด้านชนพื้นเมืองและชุมชนท้องถิ่นตามมาตรา 8(j) และความเชื่อมโยงระหว่างความหลากหลายทางชีวภาพ ภูมิอากาศ และสุขภาพ โดยมีการประชุมรัฐภาคีพิธีสารคาร์ตาเฮนาว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพและพิธีสารนาโงยาว่าด้วยการเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรมและการแบ่งปันผลประโยชน์ในช่วงเดียวกัน
TCJA ประเมินว่า ข้อถกเถียงสำคัญจะอยู่ที่ความรับผิดเมื่อการดำเนินงานยังไม่ทันเป้าหมาย ภาระและอำนาจจัดสรรเงินทุน สิทธิในการกำกับข้อมูลพันธุกรรม การคุ้มครองสิทธิชนพื้นเมืองและชุมชน และความเสี่ยงจากเทคโนโลยีชีวภาพ รวมถึงการที่มาตรการอนุรักษ์และการเงินเพื่อธรรมชาติอาจเพิ่มอำนาจให้ผู้ดูแลระบบนิเวศ หรือกลับเปิดทางให้รัฐและธุรกิจควบคุมทรัพยากร ความรู้ และวิถีชีวิตของพวกเขามากขึ้น
Thai Climate Justice for All (TCJA) ยืนยันว่า ความเป็นธรรมทางภูมิอากาศและความเป็นธรรมทางชีวภาพต้องดำเนินไปด้วยกัน โดยจัดการโครงสร้างการผลิต การบริโภค การค้า และการลงทุนที่ทำลายระบบชีวิต รับรองสิทธิชนพื้นเมือง ชุมชน และเกษตรกร กระจายอำนาจตัดสินใจและทรัพยากรอย่างเป็นธรรม และให้ผู้ก่อความเสียหายรับผิดชอบต่อระบบนิเวศ ผู้ได้รับผลกระทบ สิ่งมีชีวิตอื่น และคนรุ่นต่อไป
การอนุรักษ์ต้องคุ้มครองความหลากหลายทางชีววัฒนธรรม และ สิทธิชุมชนในการดำรง สืบทอด และพัฒนาความสัมพันธ์กับธรรมชาติ ทั้งที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำกิน แหล่งอาหาร การดูแลดิน น้ำ ป่า และทะเล ตลอดจนภาษา ความรู้ ความเชื่อ และวัฒนธรรม โดยเปิดให้ชุมชนและเยาวชนกำหนดการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของตนเอง พร้อมรับผิดชอบต่อความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ
TCJA เสนอให้รับรอง สิทธิของธรรมชาติในการดำรงอยู่ รักษากระบวนการทางนิเวศ และฟื้นตัว ผ่านกลไกที่ชุมชนร่วมกำหนด เคารพโลกทัศน์ที่หลากหลาย และตรวจสอบการใช้อำนาจของรัฐ ธุรกิจ และชุมชนเองได้ การคุ้มครองสิทธิชุมชนและสิทธิของธรรมชาติต้องเกื้อหนุนกัน โดยมีหลักประกันต่อทั้งการละเมิดสิทธิประชาชนและการทำลายระบบชีวิต
ความรับผิดทางชีวภาพต้องครอบคลุมความเสียหายต่อชนิดพันธุ์ ความหลากหลายทางพันธุกรรม ถิ่นอาศัย และกระบวนการทางนิเวศ รวมถึงความเสียหายต่ออาหาร อาชีพ สุขภาพ วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ของชุมชนกับธรรมชาติ การเยียวยาจึงต้องรวมการหยุดความเสียหาย คืนสิทธิ ฟื้นฟูระบบนิเวศ และสนับสนุนการฟื้นตัวของชุมชน โดยยอมรับว่าความสูญเสียบางประเภทไม่อาจทดแทนด้วยเงินได้
ด้วยหลักการดังกล่าว TCJA เสนอข้อเรียกร้อง ๒ ระดับ ได้แก่ ข้อเสนอต่อ COP17 และรัฐภาคี เพื่อพัฒนามติ กลไก และพันธกรณีระหว่างประเทศ และข้อเสนอต่อรัฐบาลไทย เพื่อปรับปรุงกฎหมาย นโยบาย งบประมาณ และการปฏิบัติภายในประเทศ
ข้อเสนอต่อ COP17 และรัฐภาคี
๑. ขยายการอนุรักษ์โดยชุมชนและประชาชนมีอำนาจ
การดำเนินเป้าหมายที่ ๓ เพื่ออนุรักษ์พื้นที่บกและแหล่งน้ำภายในประเทศ ตลอดจนทะเลและชายฝั่งอย่างน้อยร้อยละ ๓๐ ภายในปี ๒๕๗๓ ต้องสนับสนุนการอนุรักษ์ที่ชนพื้นเมืองและชุมชนเป็นผู้นำ หรือมีอำนาจร่วมตัดสินใจอย่างแท้จริง รับรองสิทธิในที่ดิน ดินแดนดั้งเดิม ทรัพยากร และระบบธรรมาภิบาลของตนเอง การประกาศพื้นที่หรือเปลี่ยนกติกาต้องผ่านความยินยอมโดยเสรี ล่วงหน้า และได้รับข้อมูลอย่างเพียงพอ รวมสิทธิที่จะปฏิเสธ
การรับรองพื้นที่อนุรักษ์นอกเขตพื้นที่คุ้มครองที่มีประสิทธิผล หรือ OECMs ต้องสมัครใจ ไม่บังคับให้ดินแดนชนพื้นเมืองและพื้นที่ที่ชุมชนดูแลเปลี่ยนสถานะ และไม่เป็นเหตุขับไล่ จำกัดวิถีชีวิตอย่างไม่เป็นธรรม หรือโอนอำนาจจัดการไปให้บุคคลภายนอก
๒. ฟื้นฟูระบบนิเวศและภูมิทัศน์ชีววัฒนธรรม
รัฐภาคีต้องดำเนินเป้าหมายที่ ๒ ให้พื้นที่ระบบนิเวศเสื่อมโทรมอย่างน้อยร้อยละ ๓๐ อยู่ภายใต้การฟื้นฟูอย่างมีประสิทธิผลภายในปี ๒๕๗๓ โดยชนพื้นเมืองและชุมชนร่วมกำหนดแผน ใช้ความรู้ท้องถิ่นร่วมกับวิทยาศาสตร์ และฟื้นความเชื่อมโยงของป่า แม่น้ำ พื้นที่ชุ่มน้ำ ชายฝั่ง และทะเล ควบคู่กับแหล่งอาหาร พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ และวิถีชีวิต ป้องกันการปลูกไม้เชิงเดี่ยวและโครงการฟื้นฟูที่แย่งยึดพื้นที่หรือทำลายความหลากหลายเดิม
๓. พัฒนาสิทธิของธรรมชาติบนฐานชุมชน
COP17 ควรเปิดกระบวนการพัฒนากฎหมายและนโยบายสิทธิของธรรมชาติร่วมกับชนพื้นเมืองและชุมชน สนับสนุนกลไกผู้พิทักษ์ระบบนิเวศที่มีความรับผิดและตรวจสอบได้ กำหนดขอบเขตกิจกรรมตามความสามารถในการฟื้นตัวของระบบชีวิต และคุ้มครองระบบนิเวศที่ไม่อาจทดแทน การฟื้นฟูที่อื่นต้องไม่เป็นเหตุอนุญาตให้ทำลายพื้นที่เหล่านี้ และการอ้างสิทธิของธรรมชาติต้องไม่เป็นเครื่องมือขับไล่ชุมชนหรือกีดกันการใช้ทรัพยากรตามจารีตอย่างยั่งยืน
๔. หยุดต้นเหตุและกำหนดความรับผิดของผู้ก่อวิกฤต
รัฐภาคีต้องลดและยุติกิจกรรมที่ทำลายความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งการขยายเชื้อเพลิงฟอสซิล การสกัดทรัพยากรที่ทำลายระบบนิเวศ และการแย่งยึดที่ดินและน้ำ ปรับหรือยุติเงินอุดหนุนที่เป็นอันตรายต่อธรรมชาติ ให้ธุรกิจและสถาบันการเงินเปิดเผย ป้องกัน และลดผลกระทบตลอดห่วงโซ่อุปทานและการลงทุน ประเทศร่ำรวยและผู้ก่อผลกระทบสูงต้องรับภาระด้านเงินทุนและการฟื้นฟูมากขึ้น พร้อมคุ้มครองแรงงานและผู้ผลิตรายย่อยในการเปลี่ยนผ่าน
TCJA เรียกร้องให้พัฒนาความร่วมมือด้านความรับผิดทางแพ่งและอาญาต่อการทำลายระบบนิเวศอย่างร้ายแรง รวมถึงการพิจารณาฐานความผิดเกี่ยวกับการทำลายระบบนิเวศ และการเข้าถึงความยุติธรรมของผู้ได้รับผลกระทบข้ามพรมแดน โดยไม่ใช้มาตรการเหล่านี้เอาผิดกับวิถีชุมชนที่ใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
๕. เชื่อมความเป็นธรรมทางภูมิอากาศกับการปกป้องระบบชีวิต
การลดก๊าซเรือนกระจก การปรับตัว และการลดความเสี่ยงภัยพิบัติต้องคุ้มครองระบบนิเวศและสิทธิชุมชน ประเมินผลกระทบสะสมจากเหมืองแร่เพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน เขื่อน ชีวมวล และโครงการดูดซับคาร์บอน พร้อมพิจารณาทางเลือกที่สร้างความเสียหายน้อยกว่า กลไกความสูญเสียและความเสียหายต้องครอบคลุมระบบนิเวศ อาชีพ วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ทางจิตวิญญาณกับธรรมชาติ โดยผู้ได้รับผลกระทบร่วมกำหนดการเยียวยา
๖. คุ้มครองสิทธิเกษตรกร เมล็ดพันธุ์ และอธิปไตยทางอาหาร
รัฐภาคีต้องสนับสนุนเกษตรนิเวศ ประมงพื้นบ้าน ระบบเมล็ดพันธุ์ชุมชน และการใช้ทรัพยากรตามจารีตอย่างยั่งยืน รับรองบทบาทเกษตรกรในฐานะผู้รักษา ผู้ปรับปรุงพันธุ์ และผู้เข้าถึงพันธุกรรม คุ้มครองสิทธิในการเก็บ ใช้ แลกเปลี่ยน และพัฒนาเมล็ดพันธุ์พื้นบ้าน ความรู้ร่วมของชุมชน การร่วมตัดสินใจ และการแบ่งปันผลประโยชน์ ป้องกันการผูกขาดที่จำกัดความหลากหลายและอำนาจของผู้ผลิต รวมถึงเงื่อนไขการค้าที่บังคับให้ประเทศใช้ระบบคุ้มครองพันธุ์พืชซึ่งบั่นทอนสิทธิเกษตรกร
๗. ป้องกันการฉกฉวยทรัพยากรและความรู้ผ่านข้อมูลพันธุกรรม
รัฐภาคีต้องคุ้มครองอำนาจอธิปไตยของประเทศเหนือทรัพยากรพันธุกรรม ควบคู่กับสิทธิชนพื้นเมือง ชุมชน และเกษตรกรในการกำกับความรู้และข้อมูลของตน การเก็บตัวอย่าง ถอดรหัสพันธุกรรม ทำแผนที่ และบันทึกความรู้ต้องมีหลักประกันความยินยอมและข้อตกลงการใช้ที่เหมาะสม สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาและการใช้ต่อ และปกป้องข้อมูลอ่อนไหวหรือศักดิ์สิทธิ์
การเปิดข้อมูลในฐานสาธารณะต้องไม่ถือเป็นความยินยอมให้ใช้เชิงพาณิชย์หรือขอสิทธิผูกขาดโดยอัตโนมัติ กลไกแบ่งปันผลประโยชน์จากข้อมูลลำดับพันธุกรรมดิจิทัล รวมถึงกองทุนกาลี ต้องมีความโปร่งใสและให้ชุมชนร่วมกำกับ โดยไม่ใช้การจ่ายเงินแทนความยินยอมหรือลบล้างสิทธิที่เกี่ยวข้อง และไม่สร้างข้อจำกัดต่อการแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์และความรู้ภายในชุมชน
๘. กำกับ GMO/GE และเทคโนโลยีชีวภาพอย่างเข้มงวด
TCJA คัดค้านการลดทอนการกำกับสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMO) และสิ่งมีชีวิตจากการแก้ไขจีโนม (GE) ด้วยการอ้างว่าการไม่มีสารพันธุกรรมจากภายนอกทำให้ปลอดภัยโดยอัตโนมัติ เรียกร้องให้รัฐภาคีและภาคีพิธีสารคาร์ตาเฮนาประเมินอย่างเป็นอิสระและเปิดให้ผู้ได้รับผลกระทบร่วมตัดสินใจ ครอบคลุมผลทางนิเวศ สุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และชีววัฒนธรรม ตลอดจนการปนเปื้อนพันธุกรรมและการผูกขาดระบบอาหาร
ต้องมีการติดตาม ตรวจสอบย้อนกลับ และกำหนดความรับผิดของผู้พัฒนาและผู้ดำเนินกิจกรรมที่ก่อความเสียหาย โดยชะลอการปล่อยเทคโนโลยีที่เสี่ยงแพร่กระจายรุนแรงหรือย้อนกลับไม่ได้ เช่น ระบบยีนไดรฟ์ จนกว่าจะมีหลักประกันเพียงพอ พร้อมรักษาถิ่นอาศัย ฟื้นชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคาม ลดมลพิษจากสารเคมี ธาตุอาหารส่วนเกินและพลาสติก และกระจายภาระการอยู่ร่วมกับสัตว์ป่าอย่างเป็นธรรม
๙. ป้องกันชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานและกำหนดความรับผิดทางชีวภาพ
รัฐภาคีต้องดำเนินเป้าหมายที่ ๖ โดยควบคุมเส้นทางนำเข้า ป้องกันการเข้ามาและตั้งถิ่นฐานของชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานที่มีความสำคัญเร่งด่วน และลดอัตราการเข้ามาและตั้งถิ่นฐานของชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานอื่นที่ทราบหรืออาจเป็นปัญหาอย่างน้อยร้อยละ ๕๐ ภายในปี ๒๕๗๓ ธุรกิจนำเข้า เพาะเลี้ยง ค้าขาย และขนส่งสิ่งมีชีวิตต้องมีการประเมินความเสี่ยง ระบบป้องกันการหลุดรอด การตรวจสอบย้อนกลับ และหลักประกันทางการเงินตามระดับความเสี่ยง
TCJA เรียกร้องให้ COP17 สนับสนุนการดำเนินมาตรการความรับผิดและการเยียวยาในประเทศ และเร่งเตรียมการพัฒนากลไกระหว่างประเทศตามมาตรา ๑๔ วรรค ๒ ให้ผู้ก่อความเสียหายรับผิดชอบค่าควบคุม ฟื้นฟู ติดตามระยะยาว และเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ รวมถึงกรณีข้ามพรมแดน โดยไม่รอการทบทวนเรื่องนี้ที่ COP18 และไม่ผลักภาระให้ชุมชนหรือเงินสาธารณะเพียงฝ่ายเดียว
๑๐. คัดค้านการทำธรรมชาติเป็นสินค้าและให้เงินทุนถึงชุมชน
TCJA คัดค้านการทำระบบนิเวศเป็นสินค้าผ่านเครดิตความหลากหลายทางชีวภาพ และการใช้เครดิตคาร์บอนหรือเครดิตความหลากหลายทางชีวภาพชดเชยการทำลาย เรียกร้องให้เน้นเงินสาธารณะ แนวทางที่ไม่ใช้ตลาด และแนวทางที่มีแม่ธรณีเป็นศูนย์กลางตามพื้นที่นโยบายที่กรอบคุนหมิง–มอนทรีออลเปิดไว้
รัฐภาคีต้องจัดเงินระยะยาวและช่องทางตรงถึงองค์กรหรือกองทุนที่ชุมชนบริหาร ให้ชุมชนกำหนดลำดับความสำคัญ เปิดเผยสัดส่วนเงินที่ถึงพื้นที่ และไม่เพิ่มหนี้ ผูกขาดข้อมูล หรือผูกเงื่อนไขให้สูญเสียอำนาจเหนือทรัพยากร เงินสนับสนุนการอนุรักษ์ต้องไม่ใช้แทนความรับผิดของผู้ก่อความเสียหาย
๑๑. แบ่งปันอำนาจและคุ้มครองผู้พิทักษ์ธรรมชาติ
COP17 ต้องรับรองการมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่และมีประสิทธิผลของผู้แทนที่ชนพื้นเมืองและชุมชนเลือกเองในการกำหนดวาระและกติกาขององค์กรย่อยว่าด้วยมาตรา 8(j) และกระบวนการของอนุสัญญา พร้อมทรัพยากรสนับสนุนผู้หญิง เยาวชน ผู้พิการ และกลุ่มที่ถูกกีดกัน รัฐภาคีต้องคุ้มครองผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อมจากความรุนแรง การคุกคาม และคดีปิดปาก และจัดช่องทางร้องเรียน ระงับความเสียหาย และเยียวยาที่เข้าถึงได้
ข้อเสนอต่อรัฐบาลไทย
๑. รับรองสิทธิและอำนาจชุมชนในการอนุรักษ์
รัฐบาลต้องขยายการอนุรักษ์โดยสนับสนุนพื้นที่ที่ชุมชนดูแลเอง และการจัดการร่วมที่ประชาชนมีอำนาจตัดสินใจ รับรองสิทธิในที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำกิน และการจัดการที่ดิน น้ำ ป่า และทรัพยากรตามวิถีชุมชนอย่างยั่งยืน การกำหนดพื้นที่ 30×30 และ OECMs ต้องสมัครใจ มีความยินยอมโดยเสรี ล่วงหน้า และได้รับข้อมูลอย่างเพียงพอ ไม่ลดสิทธิเดิมหรือทำลายความสัมพันธ์กับธรรมชาติ
ต้องขับเคลื่อนพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ให้เกิดผล และปรับกฎหมายอุทยานแห่งชาติ สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ป่าไม้ ป่าสงวนแห่งชาติ ป่าชุมชน และที่ดิน รวมถึงกฎและการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกัน แก้ปัญหาพื้นที่ทับซ้อน คืนสิทธิและเยียวยาผู้ถูกขับไล่อย่างไม่เป็นธรรม
๒. ฟื้นฟูภูมิทัศน์ชีววัฒนธรรมทั้งชนบท ชายฝั่ง และเมือง
รัฐบาลต้องสนับสนุนไร่หมุนเวียน ป่าชุมชน พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ แหล่งอาหาร และประมงพื้นบ้านตามบริบท ให้ชุมชนร่วมกำหนดแผนฟื้นฟูและกติกาการใช้ทรัพยากร เชื่อมกฎหมายส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กฎหมายประมง และกฎหมายทรัพยากรน้ำกับสิทธิชุมชนและการจัดการตามภูมินิเวศ พร้อมฟื้นธรรมชาติในเมือง ให้ประชาชนโดยเฉพาะชุมชนรายได้น้อยเข้าถึงพื้นที่สีเขียวและแหล่งน้ำอย่างเป็นธรรม เพื่อลดความร้อน น้ำท่วม และปัญหาสุขภาวะ
๓. วางหลักสิทธิชุมชนและสิทธิของธรรมชาติในกฎหมายใหม่
รัฐบาลต้องเปิดให้ประชาชนร่วมออกแบบร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพและร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ให้มีหลักประกันสิทธิชุมชนในความสัมพันธ์กับธรรมชาติ อำนาจร่วมตัดสินใจ และการเข้าถึงความยุติธรรม พร้อมเชื่อมกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อป้องกันอำนาจและมาตรการที่ขัดกัน
ต้องพัฒนาการรับรองสิทธิของธรรมชาติและกลไกผู้พิทักษ์ระบบนิเวศที่ชุมชนมีบทบาทเลือก ตรวจสอบ และถอดถอน มีสิทธิขอให้ระงับกิจกรรมที่เสี่ยงเสียหายและดำเนินคดีเพื่อปกป้องธรรมชาติ พร้อมกระบวนการคลี่คลายความขัดแย้งระหว่างสิทธิและตรวจสอบกิจกรรมของทุกฝ่าย รวมถึงชุมชนเอง
๔. ให้ผู้ก่อความเสียหายรับผิดและหยุดแรงจูงใจที่ทำลายธรรมชาติ
รัฐบาลต้องทบทวนเงินอุดหนุน สิทธิประโยชน์ และการอนุญาตกิจกรรมที่ทำลายระบบนิเวศ เชื่อมกฎหมายสิ่งแวดล้อม เหมืองแร่ ผังเมือง และการอนุญาตโครงการกับการประเมินผลกระทบสะสม ให้ธุรกิจและสถาบันการเงินเปิดเผย ป้องกัน และลดผลกระทบตลอดห่วงโซ่อุปทานและการลงทุน พัฒนาความรับผิดทางแพ่งต่อค่าป้องกัน ฟื้นฟู และเยียวยา และพิจารณามาตรการทางอาญาต่อการทำลายระบบนิเวศอย่างร้ายแรง โดยจำแนกจากกิจกรรมดำรงชีพของประชาชนที่ใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
๕. ให้กฎหมายภูมิอากาศคุ้มครองระบบนิเวศและผู้ได้รับผลกระทบ
ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต้องเชื่อมแผนลดก๊าซ การปรับตัว ความหลากหลายทางชีวภาพ และระบบอาหาร จัดงบให้ชุมชนร่วมกำหนดการปรับตัว และมีกลไกจัดการความสูญเสียทางนิเวศ อาชีพ และวัฒนธรรม ต้องประเมินผลกระทบสะสมและทางเลือกของโครงการพลังงาน เหมือง เขื่อน และโครงการคาร์บอน เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านคุ้มครองสิทธิและความสามารถในการฟื้นตัวของระบบชีวิต
๖. คุ้มครองสิทธิเกษตรกรและปฏิเสธเงื่อนไขบังคับเข้าร่วม UPOV 1991
รัฐบาลต้องพัฒนากฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช กฎหมายเมล็ดพันธุ์ และกฎหมายสิทธิบัตรให้รักษาความหลากหลายและสิทธิเกษตรกรในการเก็บ ใช้ แลกเปลี่ยน และพัฒนาเมล็ดพันธุ์พื้นบ้าน คุ้มครองความรู้ร่วมและการแบ่งปันผลประโยชน์ สนับสนุนเกษตรนิเวศและระบบเมล็ดพันธุ์ชุมชน ปฏิเสธเงื่อนไขการค้าที่บังคับให้เข้าร่วม UPOV 1991 และรักษาอำนาจของประเทศในการออกแบบระบบคุ้มครองพันธุ์พืช โดยให้เกษตรกรร่วมตัดสินใจและประเมินผลกระทบอย่างเป็นอิสระ
๗. ป้องกันฐานข้อมูลชีวภาพที่เปิดทางให้เข้าถึงและผูกขาดอย่างไม่เป็นธรรม
ร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพต้องกำหนดหลักประกันการเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรม ความรู้ และข้อมูลลำดับพันธุกรรมดิจิทัล เชื่อมกับกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช มีระบบระบุแหล่งที่มา ตรวจสอบการใช้ต่อ และแบ่งระดับการเข้าถึงข้อมูลตามความอ่อนไหว ให้ชุมชนร่วมกำหนดเงื่อนไขการเผยแพร่และใช้ประโยชน์ ป้องกันการนำข้อมูลไปใช้เชิงพาณิชย์หรือขอสิทธิผูกขาดโดยละเมิดสิทธิ
ต้องสนับสนุนฐานข้อมูลที่ชุมชนบริหาร วิทยาศาสตร์พลเมือง และการถ่ายทอดความรู้ระหว่างรุ่น เปิดเผยข้อมูลการอนุญาตและการแบ่งปันผลประโยชน์ พร้อมช่องทางร้องเรียนและเยียวยา โดยไม่สร้างอุปสรรคต่อการแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์และความรู้ของเกษตรกร
๘. คัดค้านการลดทอนการกำกับ GMO/GE และเสริมความปลอดภัยทางชีวภาพ
รัฐบาลต้องไม่ยกเว้น GE จากการประเมินและกำกับความเสี่ยงเพียงเพราะไม่มีสารพันธุกรรมจากภายนอก กำหนดหลักประกันในร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า ทดลอง และปล่อยสิ่งมีชีวิต ให้มีการประเมินอย่างเป็นอิสระ การมีส่วนร่วม การติดตาม และการตรวจสอบย้อนกลับ ครอบคลุมผลกระทบต่อระบบนิเวศ พันธุ์พื้นบ้าน เกษตรอินทรีย์ เศรษฐกิจชุมชน และผู้บริโภค
ต้องกำหนดความรับผิดและการเยียวยาจากการปนเปื้อนหรือแพร่กระจาย และใช้หลักป้องกันไว้ก่อนเมื่อเสี่ยงเสียหายรุนแรงหรือย้อนกลับไม่ได้ พร้อมลดสารเคมี มลพิษ ขยะอาหาร และของเสียจากระบบผลิตและตลาด และช่วยชุมชนที่รับภาระจากการอยู่ร่วมกับสัตว์ป่า
๙. แก้ปัญหาปลาหมอคางดำและกำหนดความรับผิดของผู้ก่อความเสียหาย
รัฐบาลต้องจัดให้มีการตรวจสอบอย่างเป็นอิสระและเปิดเผยหลักฐานเกี่ยวกับการนำเข้า เพาะเลี้ยง เคลื่อนย้าย การหลุดรอด การอนุญาต และการกำกับดูแลปลาหมอคางดำ เพื่อระบุความรับผิดของผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามข้อเท็จจริง ประเมินความเสียหายต่อชนิดพันธุ์พื้นถิ่น ระบบนิเวศ ประมงพื้นบ้าน เกษตรกร แหล่งอาหาร และวัฒนธรรมชุมชน ให้ผู้ก่อความเสียหายรับค่าควบคุม ฟื้นฟู ติดตามระยะยาว และเยียวยา โดยรัฐต้องช่วยเหลือผู้เดือดร้อนทันทีและติดตามเรียกคืนค่าใช้จ่ายจากผู้รับผิดตามกฎหมาย ไม่รอให้คดีสิ้นสุด
ร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพและกฎหมายที่เกี่ยวข้องต้องมีมาตรการป้องกันชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกราน การตรวจสอบย้อนกลับ และหลักประกันทางการเงินสำหรับกิจการเสี่ยง TCJA เสนอให้กำหนดความรับผิดทางแพ่งโดยเคร่งครัด กล่าวคือ เมื่อพิสูจน์ได้ว่ากิจกรรมก่อความเสียหาย ผู้ดำเนินกิจกรรมต้องรับผิดแม้ไม่ต้องพิสูจน์ความประมาท ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
การควบคุมต้องให้ชุมชนร่วมกำหนด ใช้หลักฐานและประเมินผลกระทบเพื่อไม่สร้างความเสี่ยงใหม่ วัดผลจากการฟื้นตัวของชนิดพันธุ์พื้นถิ่น ระบบนิเวศ และวิถีชุมชน การรับซื้อหรือแปรรูปต้องไม่จูงใจให้เพาะเลี้ยงหรือแพร่กระจาย และไม่ใช้แทนการฟื้นฟูหรือความรับผิดของผู้ก่อปัญหา
๑๐. คัดค้านเครดิตความหลากหลายทางชีวภาพและจัดเงินตรงถึงชุมชน
รัฐบาลต้องไม่สร้างระบบเครดิตความหลากหลายทางชีวภาพที่แปลงระบบนิเวศเป็นสินทรัพย์ซื้อขาย และไม่ใช้เครดิตคาร์บอนหรือเครดิตความหลากหลายทางชีวภาพชดเชยการทำลาย จัดงบสาธารณะต่อเนื่องและช่องทางตรงถึงองค์กรชุมชน เพื่อดูแลทรัพยากร สืบทอดความรู้ และฟื้นฟูระบบนิเวศ
ร่างกฎหมายทั้งสองฉบับต้องป้องกันสัญญาที่แย่งยึดสิทธิ ผูกขาดข้อมูล หรือจำกัดวิถีชีวิต ให้ประชาชนตรวจสอบการใช้เงินและผลประโยชน์ได้ และไม่อนุญาตให้เงินบริจาคหรือโครงการอนุรักษ์ของธุรกิจใช้แทนหน้าที่ลดความเสียหายและเยียวยา
๑๑. แบ่งปันอำนาจ คุ้มครองผู้พิทักษ์ และเข้าถึงความยุติธรรม
รัฐบาลต้องเปิดเผยจุดยืนเจรจา แผน งบประมาณ การอนุญาต และข้อมูลผลกระทบ ให้ประชาชนร่วมกำหนดและตรวจสอบนโยบาย คุ้มครองผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อม ผู้เปิดเผยข้อมูล และนักวิจัยชุมชนจากความรุนแรง การคุกคาม และคดีปิดปาก จัดกลไกร้องเรียนอิสระและกระบวนการระงับ ตรวจสอบ และเยียวยากิจกรรมที่ละเมิดสิทธิ พร้อมรับรองอำนาจร่วมตัดสินใจของผู้หญิง เยาวชน ผู้พิการ และกลุ่มที่ถูกกีดกัน และส่งเสริมความเป็นธรรมภายในชุมชน
การดำเนินงานและพันธะของ TCJA
รัฐบาลไทยต้องจัดทำแผนร่วมกับประชาชนภายในหนึ่งปีหลัง COP17 ระบุหน่วยงาน งบประมาณ กรอบเวลา และหลักประกันสิทธิ เชื่อมแผนความหลากหลายทางชีวภาพ แผนภูมิอากาศ และการปรับปรุงกฎหมาย รายงานผลทุกปีและให้ชุมชนกับหน่วยงานอิสระร่วมประเมินจากระบบนิเวศและชนิดพันธุ์พื้นถิ่นที่ฟื้นตัว ความมั่นคงในที่อยู่อาศัยและพื้นที่ทำกิน วัฒนธรรมและความสัมพันธ์กับธรรมชาติที่สืบต่อได้ อำนาจตัดสินใจของประชาชน เงินทุนที่ถึงผู้ดูแลระบบนิเวศ และการรับผิดของผู้ก่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง
TCJA จะร่วมกับเครือข่ายชนพื้นเมือง ชุมชน เกษตรกร ผู้หญิง เยาวชน และภาคประชาชนผลักดันข้อเสนอและติดตามผล โดยเคารพสิทธิแต่ละเครือข่ายในการกำหนดอนาคตของตนเอง เพื่อให้การอนุรักษ์รักษาระบบความสัมพันธ์ที่มนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่นสามารถดำรงอยู่และฟื้นตัวร่วมกันได้
Thai Climate Justice for All (TCJA)
ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมลงชื่อสนับสนุนข้อเสนอ เพื่อมอบเป็นพลังให้มูลนิธิเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนและภาคีเครือข่าย นำไปนำเสนอและขับเคลื่อนต่อในเวที COP17 ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 19–30 ตุลาคมนี้ ณ กรุงเยเรวาน ประเทศอาร์เมเนีย
🖊️ ร่วมลงชื่อสนับสนุนได้ที่นี่: https://forms.gle/yoKdffX7jpieZk3m8
#DefendEarthDefenders #CBDCOP17 #COP17 #สิทธิชุมชน #มูลนิธิเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน #SDF #TCJA #ความเป็นธรรมทางภูมิอากาศ #ความหลากหลายทางชีวภาพ
Declaration and Policy Proposals of Thai Climate Justice for All (TCJA), the Sustainable Development Foundation (SDF), and Thai Civil Society Partners to CBD COP17 and the Government of Thailand
For Biodiversity Justice, Biocultural Diversity, Community Rights in Relation to Nature, and the Rights of Nature
On the occasion of the seventeenth meeting of the Conference of the Parties to the Convention on Biological Diversity (CBD COP17), to be held from 19 to 30 October 2026 in Yerevan, Armenia, the international community will undertake the first collective global review of progress under the Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework. The meeting will also consider resource mobilization and financial mechanisms, benefit-sharing from digital sequence information on genetic resources (DSI), the implementation of Article 8(j) concerning Indigenous Peoples and local communities, and the interconnections among biodiversity, climate change, and health. Meetings of the Parties to the Cartagena Protocol on Biosafety and the Nagoya Protocol on Access and Benefit-sharing will take place during the same period.
We anticipate that key debates will concern accountability for insufficient progress toward global targets; the distribution of financial responsibilities and decision-making power; governance of genetic information; protection of Indigenous Peoples’ and communities’ rights; and risks associated with biotechnology. A central question is whether conservation measures and nature finance will strengthen the rights and authority of those who care for ecosystems, or instead enable governments and corporations to exercise greater control over their resources, knowledge, and ways of life.
Thai Climate Justice for All (TCJA), the Sustainable Development Foundation (SDF), and Thai civil society partners affirm that climate justice and biodiversity justice must advance together. This requires addressing the structures of production, consumption, trade, and investment that undermine living systems; recognizing the rights of Indigenous Peoples, communities, and farmers; ensuring equitable distribution of decision-making power and resources; and holding those responsible for ecological harm accountable to affected people, ecosystems, other living beings, and future generations.
Conservation must protect biocultural diversity and the rights of communities to maintain, sustain, transmit, and develop their relationships with nature. These relationships encompass homes, livelihoods, food sources, the stewardship of land, water, forests, and seas, as well as languages, knowledge, beliefs, and cultural practices. Communities and young people must be empowered to shape changes in their own ways of life while sharing responsibility for maintaining ecological integrity.
We call for recognition of the rights of nature to exist, maintain ecological processes, and regenerate, through mechanisms developed with communities, respectful of diverse worldviews, and capable of holding governments, businesses, and communities themselves accountable. Community rights and the rights of nature must be mutually reinforcing, with safeguards against both violations of human rights and the destruction of living systems.
Ecological liability must encompass harm to species, genetic diversity, habitats, and ecological processes, as well as damage to food systems, livelihoods, health, cultures, and communities’ relationships with nature. Remedies must therefore include stopping harmful activities, restoring rights, rehabilitating ecosystems, and supporting community recovery, while recognizing that certain losses cannot be compensated through monetary payments.
On this basis, we present proposals at two levels: recommendations to COP17 and its Parties for the development of international decisions, mechanisms, and obligations; and recommendations to the Government of Thailand for reforms in domestic laws, policies, budgets, and implementation.
I. Proposals to CBD COP17 and the Parties
1. Expand Conservation with Genuine Community Authority
Implementation of Target 3, which aims to conserve at least 30 percent of terrestrial and inland water areas, and marine and coastal areas, by 2030, must support conservation led by Indigenous Peoples and local communities or governed through genuine shared decision-making authority.
The rights of Indigenous Peoples and communities to lands, traditional territories, natural resources, and their own governance systems must be recognized. The designation of conservation areas or changes to governing rules must be subject to free, prior and informed consent (FPIC), including the right to withhold consent.
Recognition of Other Effective Area-Based Conservation Measures (OECMs) must be voluntary. It must not require Indigenous territories or community-managed areas to change their legal status, nor justify displacement, unjust restrictions on traditional livelihoods, or transfers of management authority to external actors.
2. Restore Ecosystems and Biocultural Landscapes
Parties must implement Target 2 by ensuring that at least 30 percent of degraded ecosystems are under effective restoration by 2030.
Indigenous Peoples and local communities must participate in designing restoration plans, integrating local knowledge with scientific approaches, and restoring ecological connectivity among forests, rivers, wetlands, coastal areas, and marine ecosystems.
Restoration must also protect food sources, sacred sites, and traditional livelihoods. Monoculture plantations and restoration projects that dispossess communities or undermine existing biodiversity must be prevented.
3. Advance Community-Based Rights of Nature
COP17 should initiate a participatory process to develop legal and policy frameworks recognizing the rights of nature, in collaboration with Indigenous Peoples and local communities.
This process should support accountable and transparent mechanisms for ecological guardianship, establish limits on activities according to the regenerative capacities of living systems, and protect irreplaceable ecosystems.
Restoration elsewhere must never be used to justify the destruction of such ecosystems. Nor should the rights of nature be invoked to displace communities or unjustly restrict sustainable customary resource use.
4. Address Root Causes and Establish Accountability for Ecological Destruction
Parties must reduce and ultimately end activities that destroy biodiversity, including fossil fuel expansion, ecologically destructive resource extraction, and land and water grabbing.
Harmful subsidies must be reformed or eliminated. Businesses and financial institutions must be required to disclose, prevent, and mitigate biodiversity impacts throughout their supply chains and investment portfolios.
Wealthier countries and those responsible for greater ecological impacts must assume a larger share of financial and restoration responsibilities, while protecting workers and small-scale producers during the transition.
We call for stronger international cooperation on civil and criminal liability for severe ecological destruction, including consideration of legal provisions addressing ecocide and access to justice for people affected by transboundary harm.
Such measures must not criminalize sustainable community livelihoods and customary resource practices.
5. Integrate Climate Justice with the Protection of Living Systems
Climate mitigation, adaptation, and disaster risk reduction must protect ecosystems and community rights.
Cumulative impacts from transition-mineral mining, dams, biomass projects, and carbon removal initiatives must be assessed, alongside less harmful alternatives.
Loss and damage mechanisms must recognize ecological, livelihood, cultural, and spiritual losses arising from disrupted relationships with nature. Affected communities must participate directly in determining appropriate remedies.
6. Protect Farmers’ Rights, Seeds, and Food Sovereignty
Parties must support agroecology, small-scale fisheries, community seed systems, and sustainable customary resource use.
Farmers must be recognized as custodians, breeders, and users of genetic resources, with protected rights to save, use, exchange, and develop traditional seeds and crop varieties.
Collective community knowledge, participation in decision-making, and equitable benefit-sharing must be safeguarded.
Monopolistic arrangements that undermine biodiversity and producers’ autonomy must be prevented, including trade conditions requiring countries to adopt plant variety protection systems that weaken farmers’ rights.
7. Prevent the Appropriation of Genetic Resources and Knowledge through Genetic Information
Parties must protect national sovereignty over genetic resources alongside the rights of Indigenous Peoples, communities, and farmers to govern their knowledge and information.
Biological sampling, genetic sequencing, mapping, and documentation of traditional knowledge must be subject to appropriate consent and use agreements, with traceability of origins and subsequent uses and safeguards for sensitive or sacred information.
Making information available in public databases must not automatically constitute consent for commercial exploitation or exclusive intellectual property claims.
Benefit-sharing mechanisms for digital sequence information on genetic resources, including the Cali Fund, must be transparent and subject to meaningful community participation and oversight.
Financial contributions must not substitute for consent or extinguish existing rights, nor should they restrict the exchange of seeds and knowledge within communities.
8. Strengthen Regulation of GMOs, Genome Editing, and Biotechnology
We oppose weakening the regulation of genetically modified organisms (GMOs) and genome-edited organisms (GE) on the assumption that the absence of foreign genetic material automatically establishes their safety.
We call on Parties to the Convention and the Cartagena Protocol to require independent assessments and meaningful participation by affected communities in decision-making.
Such assessments must address ecological, health, economic, social, and biocultural impacts, including genetic contamination and the concentration of corporate control over food systems.
Monitoring, traceability, and liability mechanisms must apply to developers and operators responsible for damage.
The environmental release of technologies posing serious risks of uncontrolled spread or irreversible consequences, such as gene drives, must be suspended until adequate safeguards are established.
Parties must also protect habitats, restore threatened species, reduce pollution from chemicals, excess nutrients, and plastics, and ensure that the costs of coexistence with wildlife are shared equitably.
9. Prevent Invasive Alien Species and Establish Ecological Liability
Parties must implement Target 6 by managing pathways of introduction, preventing the introduction and establishment of priority invasive alien species, and reducing the rates of introduction and establishment of other known or potentially invasive alien species by at least 50 percent by 2030.
Businesses engaged in importing, breeding, trading, and transporting living organisms must be subject to risk assessments, escape-prevention measures, traceability requirements, and financial assurance mechanisms proportionate to their risks.
We call on COP17 to support domestic liability and redress measures and accelerate preparations for the development of international mechanisms under Article 14(2), without waiting for the consideration of this issue at COP18.
Those responsible for harm must bear the costs of containment, ecosystem restoration, long-term monitoring, and compensation for affected people, including in transboundary cases. These burdens must not fall solely on communities or public finances.
10. Oppose the Commodification of Nature and Ensure Direct Finance for Communities
We oppose the commodification of ecosystems through biodiversity credits and the use of carbon or biodiversity credits to offset ecological destruction.
We call for priority to be given to public finance, non-market approaches, and Mother Earth-centred approaches within the policy space recognized by the Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework.
Parties must provide long-term funding through direct channels to community-governed organizations and funds, enabling communities to determine their own priorities.
The proportion of funding reaching local territories must be publicly disclosed. Financial mechanisms must not increase community debt, monopolize information, or impose conditions that undermine communities’ authority over natural resources.
Conservation finance must never substitute for the legal and moral responsibilities of those who cause ecological harm.
11. Share Decision-Making Power and Protect Environmental Defenders
COP17 must ensure the full and effective participation of representatives chosen by Indigenous Peoples and local communities in setting the agenda and rules of procedure of the subsidiary body on Article 8(j) and other Convention processes.
Adequate resources must be provided to support the participation of women, young people, persons with disabilities, and marginalized groups.
Parties must protect environmental defenders against violence, intimidation, and strategic lawsuits against public participation (SLAPPs), and establish accessible mechanisms for complaints, prevention of further harm, and effective remedies.
II. Proposals to the Government of Thailand
1. Recognize Community Rights and Decision-Making Authority in Conservation
The Government must expand conservation by supporting community-governed areas and genuinely shared management arrangements.
Rights to housing, livelihoods, and sustainable community-based management of land, water, forests, and natural resources must be recognized.
Implementation of the 30×30 target and OECMs must be voluntary, based on free, prior and informed consent, and must neither diminish existing rights nor undermine communities’ relationships with nature.
The Government must effectively implement the Act on the Protection and Promotion of the Way of Life of Ethnic Groups and harmonize the National Parks Act, Wildlife Preservation and Protection Act, Forest Act, National Reserved Forest Act, Community Forest Act, land laws, and relevant regulations and administrative practices.
Overlapping land claims must be resolved, rights restored, and remedies provided to those unjustly displaced.
2. Restore Biocultural Landscapes across Rural, Coastal, and Urban Areas
The Government must support rotational farming, community forests, sacred sites, local food systems, and small-scale fisheries in accordance with their ecological and cultural contexts.
Communities must participate in designing restoration plans and rules governing resource use.
The Marine and Coastal Resources Management Promotion Act, fisheries legislation, and water resources legislation must be aligned with community rights and ecosystem-based governance.
Urban nature must also be restored, ensuring equitable access to green spaces and water bodies, particularly for low-income communities, to reduce extreme heat, flooding, and health risks.
3. Embed Community Rights and Rights of Nature in New Legislation
The Government must ensure meaningful public participation in drafting the Biodiversity Act and Climate Change Act.
These laws must protect community rights in relation to nature, guarantee shared decision-making authority, and provide access to justice.
They must also be harmonized with existing legislation to prevent contradictory powers and measures.
The Government must develop legal recognition of the rights of nature and mechanisms for ecological guardianship in which communities participate in the selection, oversight, and removal of guardians.
Such mechanisms must enable action to suspend activities posing ecological harm and initiate legal proceedings to protect nature.
They must also include processes for resolving conflicts among rights and holding all actors, including communities themselves, accountable.
4. Hold Polluters Accountable and Eliminate Incentives for Ecological Destruction
The Government must review subsidies, tax incentives, and permits that encourage ecosystem destruction.
Environmental, mining, urban planning, and project approval laws must incorporate cumulative impact assessments.
Businesses and financial institutions must be required to disclose, prevent, and mitigate impacts throughout their supply chains and investment activities.
Civil liability must cover prevention, restoration, and compensation costs, while criminal measures should be considered for severe ecological destruction.
These provisions must distinguish destructive commercial activities from sustainable resource use associated with community livelihoods.
5. Ensure Climate Legislation Protects Ecosystems and Affected Communities
The draft Climate Change Act must integrate emissions reduction, adaptation, biodiversity protection, and food systems.
Budgets must support community-led adaptation, and mechanisms must address ecological, livelihood, and cultural loss and damage.
Cumulative impacts and alternatives must be assessed for energy projects, mining, dams, and carbon-related initiatives.
The transition must protect rights and strengthen the regenerative capacity of living systems.
6. Protect Farmers’ Rights and Reject Mandatory Accession to UPOV 1991
The Government must develop plant variety protection, seed, and patent legislation that safeguards biodiversity and farmers’ rights to save, use, exchange, and develop traditional seeds and varieties.
Collective knowledge and equitable benefit-sharing must be protected, while agroecology and community seed systems must receive stronger support.
Thailand must reject trade conditions requiring accession to UPOV 1991 and retain its sovereign policy space to design a plant variety protection system appropriate to national circumstances.
Farmers must participate in decision-making, supported by independent impact assessments.
7. Prevent Biological Databases from Enabling Unfair Access and Monopolization
The draft Biodiversity Act must establish safeguards governing access to genetic resources, traditional knowledge, and digital sequence information, in coordination with plant variety protection legislation.
It must require origin identification, traceability of subsequent uses, and differentiated access controls according to the sensitivity of information.
Communities must participate in determining conditions for disclosure and use, preventing unauthorized commercial exploitation and exclusive rights claims.
The Government must support community-governed databases, citizen science, and intergenerational knowledge transmission.
Information on permits and benefit-sharing must be publicly available, with accessible complaint and remedy mechanisms, while ensuring that farmers’ exchanges of seeds and knowledge are not obstructed.
8. Oppose Deregulation of GMOs and Genome-Edited Organisms and Strengthen Biosafety
The Government must not exempt genome-edited organisms from risk assessment and regulatory oversight solely because they contain no foreign genetic material.
The draft Biodiversity Act and relevant legislation governing imports, experimentation, and environmental release must require independent risk assessments, public participation, monitoring, and traceability.
Assessments must cover impacts on ecosystems, traditional varieties, organic farming, community economies, and consumers.
Liability and remedies must be established for contamination or uncontrolled spread, applying the precautionary principle where there are risks of serious or irreversible harm.
The Government must also reduce chemical pollution, food waste, and waste generated by production and market systems, while supporting communities bearing the costs of coexistence with wildlife.
9. Address the Blackchin Tilapia Crisis and Establish Liability for Ecological Harm
The Government must conduct an independent investigation and disclose evidence concerning the importation, breeding, movement, escape, authorization, and regulatory oversight of blackchin tilapia.
The investigation must establish the responsibilities of relevant businesses and public agencies on the basis of verified facts.
Damage assessments must cover native species, ecosystems, small-scale fisheries, farmers, food sources, and community cultures.
Those responsible must bear the costs of containment, restoration, long-term monitoring, and compensation.
The Government must provide immediate assistance to affected communities and subsequently recover expenses from legally responsible parties, without waiting for all litigation to conclude.
The draft Biodiversity Act and related legislation must establish invasive alien species prevention measures, traceability requirements, and financial assurance mechanisms for high-risk activities.
TCJA proposes strict civil liability, under which operators whose activities are proven to have caused harm must bear responsibility without the need to establish negligence, subject to conditions prescribed by law.
Containment measures must be developed with communities, grounded in evidence, and assessed to avoid creating new risks.
Success must be measured by the recovery of native species, ecosystems, and community livelihoods.
Purchasing or processing invasive fish must not create incentives for further breeding or spread, nor substitute for ecological restoration or accountability.
10. Reject Biodiversity Credits and Provide Direct Funding to Communities
The Government must not establish biodiversity credit systems that convert ecosystems into tradable assets, nor allow carbon or biodiversity credits to offset ecological destruction.
Sustained public funding and direct financing channels must be provided to community organizations for resource stewardship, knowledge transmission, and ecosystem restoration.
Both proposed laws must prevent contracts that dispossess communities of rights, monopolize information, or restrict traditional livelihoods.
The public must be able to scrutinize financial flows and benefits.
Corporate donations or conservation projects must not substitute for obligations to prevent harm, reduce impacts, and provide remedies.
11. Share Power, Protect Environmental Defenders, and Ensure Access to Justice
The Government must disclose its negotiating positions, plans, budgets, permits, and environmental impact information, enabling meaningful public participation in policy formulation and oversight.
Environmental defenders, whistleblowers, and community researchers must be protected from violence, intimidation, and SLAPPs.
Independent complaint mechanisms and procedures for preventing, investigating, and remedying rights violations must be established.
Women, young people, persons with disabilities, and marginalized groups must be guaranteed meaningful participation in decision-making, alongside measures promoting justice within communities.
III. Implementation and Our Commitments
Within one year following COP17, the Government of Thailand must develop a participatory implementation plan specifying responsible agencies, budgets, timelines, and rights safeguards.
The plan must integrate national biodiversity strategies, climate policies, and legislative reforms.
Annual progress reports must be made publicly available, with communities and independent institutions participating in evaluation.
Evaluation must focus on tangible outcomes, including the recovery of ecosystems and native species; security of housing and livelihoods; continuity of cultures and relationships with nature; meaningful public decision-making authority; funding reaching those who care for ecosystems; and effective accountability for those responsible for ecological harm.
We commit to working with networks of Indigenous Peoples, local communities, farmers, women, young people, and civil society organizations to advance these proposals and monitor their implementation.
In doing so, we will respect the rights of each network and community to determine its own future.
Our shared objective is to advance conservation that sustains the relationships through which humans and other living beings can coexist, flourish, and regenerate together.
Thai Climate Justice for All (TCJA)
Sustainable Development Foundation (SDF)